Αρχείο για Φεβρουαρίου, 2016

ΑΚΟΥ ΠΩΣ ΕΓΙΝΕ (7)

Posted: 13 Φεβρουαρίου 2016 in Σκέψεις-Κείμενα

Συνηθισμένο απόγευμα στον δυτικό κόσμο του 21ου αιώνα, όλα εκεί, μεγάλα και εμείς μικροί μέσα τους. Στέκομαι στην αποβάθρα του μετρό και περιμένω, κοιτάζω επίμονα τις κόκκινες κουκίδες στον πίνακα που σχηματίζουν την ένδειξη 1′. Πάντα με πιάνει ένα άγχος όταν κοιτάω αυτή την ένδειξη, νομίζω πως μόλις τελειώσει αυτό το λεπτό θα βγει από τις ράγες ένας υπέρλαμπρος τεράστιος ναζιστής με αυτόματο πυροβολικό του 1940 και θα μας γαζώσει όλους. Το άγχος μου παίρνει τέλος καθώς εμφανίζεται το μετρό και βγαίνει ένας λιωμένος γραβατάκιας και μία γρία που κουβαλάει 5 τόνους πορτοκάλια…την κοιτάζω αξιοθαύμαστα και μπαίνω στο βαγόνι με το βλέμμα καρφωμένο πάνω της, οι πόρτες κλείνουν. Όλοι μέσα κουνιόμαστε σαν τα πλαστικά σκυλάκια στα ταξί…ο καθένας στον μικρόκοσμό του με γρήγορες φευγαλέες ματιές γύρω γύρω μηπως εντοπίσουμε κανένα τζιχαντιστή και τινάξει τις ανιαρές ζωές μας στον αέρα. Οι σκέψεις μου σταματάνε και κάνουν αναστροφή όταν εντοπίζω 20χρονο να φοράει ακουστικά και να τραγουδάει μόνος του…πλησιάζω σαν ακροβάτης, μυσταγωγικά, όσο πλησιάζω καταλαβαίνω καλύτερα τι τραγουδάει ή μάλλον ραπάρει…»έχει τόσο φως όμως όλα μου φαίνονται μαύρα με μια μάνα που τρώει τα παιδιά της πάντα και συ μόνος σε μια πόλη 5 εκατομμυρίων φυλάγεσαι από παντού από τα στόματα των κυρίων…», η φωνή του κάνει fade in και τα μάτια του σφίγγουν δυνατά…»Μη φοβάσαι ότι και να γίνει μη φοβάσαι φτάνει μόνο αληθινός να ξέρεις να `σαι, μη φοβάσαι, μη φοβάσαι, τους φόβους, τις αλυσίδες σπάσε φτάνει μόνο να μην κοιμάσαι, μην φοβάσαι».

Στην απέναντι θέση ένας κύριος με σακάκι σκατουλί και απόχρωση ευκοίλιας στις βάτες, βγαλμένος από τα πιο απαίσια όνειρα ενός πιτσιρικά, ξυπνάει από το τραγούδι του 20χρονου..ανοίγει τα μάτια του τρομαγμένος με 18.000 τσίμπλες στο δεξί μάτι, κοιτάζει επίμονα, με θανατερό βλέμμα τον πιτσιρικά, τα μάτια του μοιάζαν σαν να θέλουν να πεταχτούν έξω και να γίνουν αλλόκοτοι δαίμονες με φτερά κορακιού…η γλώσσα του αρπάζει με σιδερένιες τανάλιες μία από τις χιλιάδες λέξεις που πέρασαν αστραπιαία από το μυαλό του…<<κανίβαλεεεε>>, ο πιτσιρικάς δεν τον ακούει απλά σαστίζει από την αριστοφανική φατσάρα του κυρίου…<<που νομίζεις οτι βρίσκεσαι;;; σε κανένα καταγώγι με τους φίλους σου τους πίθηκες!! σεβασμός ξέρεις τι σημαίνει αγόρι μου;;>> είπε ο κύριος και κοίταξε γύρω του για συνένοχους, το βλέμμα του έπεσε πάνω μου. << έτσι δεν είναι; με τους αλήτες που έχουμε μπλέξει!>> με ρώτησε. <<έχεις μια μύξα στο δεξί σου ρουθούνι και 18.000 τσίμπλες στο αριστερό σου μάτι>>, του απάντησα με επιστημονικό ύφος αλά Χάρβαρντ. Σηκώθηκε έξαλλος με τον πατικωμένο κώλο του που ήταν σκιαγραφημένος με τριγωνάκια από τη θέση που καθόταν. Μια γλυκιά φωνή από τα μεγάφωνα αναγγέλει »Next station Metaxourgeio». O κύριος φωνάζει μόνος του <<κατεβαίνω γιατί δεν υπάρχει ανθρωπιά, ζώα>>. Δεν μπορώ να αντισταθώ…ο σαρκασμός γαργαλάει επίμονα τον εγκέφαλό μου…σκύβω στο αυτί και του λέω <<σε μπουρδελάκι πάμε;>>…με καρφώνει με το βλέμμα του με πέντε καρφιά σε κάθε άκρο μου…<<Αι στο διάλο σιχαμένε…θεέ μου συγχώρα με>> και σταυροκοπιέται βγαίνοντας.

Η θλίψη και η χαρά πάλευαν μέσα μου για κλάσματα του δευτερολέπτου όταν συνειδητοποίησα οτι και εγώ έπρεπε να κατέβω σ ‘ αυτή τη στάση. Βάζω την πανέμορφη παλάμη μου ανάμεσα στις πόρτες και την προλαβαίνω…με ύφος ήρωα-μασίστα την ανοίγω διάπλατα (οι πόρτες ανοίγουν αυτόματα), είχα αντιληφθεί οτι με κοιτούσε μια κοπελιά δίπλα…κάνω τον cool και προχωράω προς τα έξω με ύφος george clooney κοιτάντας τη πλάγια, οι πόρτες κλείνουν και εγκλωβίζουν το πρόσωπό μου…η φάτσα μου πιέζεται και πια έχω μεταμορφωθεί σε Nemo που ψάχνει τους γονείς του, ξαναανοίγουν και τρέχω πανικόβλητος λες και με κυνηγάει ο μιχαλολιάκος με ηλεκτρική σκούπα και τον ψιψινέλ. Ανεβαίνοντας βγαίνω στον δεύτερο επίπεδο του γκρίζου τσίρκου, κόρνες, βουητό και σφυρίγματα. Περπατάω μη ξέροντας πού και γιατί. Συναντάω μια πορεία…δυσκολεύομαι λόγω της γραμματοσειράς να διαβάσω τα αιτήματα στο πανό που έχουν σηκώσει (τα ήθελα πιο Βοld). Ξαφνικά από την αντίθετη κατεύθυνση έρχεται τρέχοντας ένα group που στα μπλουζάκια τους αναγράφει »CROSSFIT 2016, ΜΟΝΟ ΜΕ 40 ΕΥΡΩ ΤΟ ΜΗΝΑ» με Bold γραμματοσειρά. Στέκονται αντικριστά, η πορεία σταματάει, τα crossfitόπαιδα συνεχίζουν με επιτόπιο τρέξιμο και μερικοί πιο fit ρίχνουν και κάνα γρήγορο push-up εκπνέοντας δυνατά. Είναι η ώρα που επεμβαίνουν τα ΜΑΤ…Αρχιφύλακας με μουστάκι που εφαρμόζει το πυθαγόρειο θεώρημα φωνάζει <<Σταματήστε! Εσείς αλλάξτε δρομολόγιο για να συνεχίσει η πορεία>>. Ο μπροστάρης των crossfitόπαιδων πλησιάζει τον αρχιφύλακα και του εξηγεί πως αυτό δε γίνεται γιατί όλοι οι συμμετέχοντες έχουν πληρώσει για τη συγκεκριμένη διαδρομή, πλησιάζει ένας από την πορεία διαμαρτυρίας και τους λέει πως μπορούν να στρίψουν και να κάνουν μια μικρή παράκαμψη. Το αρχιcrossfitόπαιδο βγάζει τo Οkley γυαλί με λάστιχο από πίσω και σε brutal ύφος του λέει <<κάντε στην άκρη λαπάδες ή αν θέλετε τρέξτε μαζί μας>>. Ο διαμαρτυρόμενος απαντάει με όμορφη εργατική κίτρινη ροχάλα στα μούτρα του και ελαφρώς στάζει και στο Okley. Το αρχιcrossfitόπαιδο ψιθυρίζει <<Θα σου fitέψω μια σφαίρα στο κεφάλι αν σε ξαναβρώ μπροστά μου>>. Αρχίζει μια μάχη σωματική που συμπαρασέρνει σιγά σιγά τους πάντες, τα ΜΑΤ επεμβαίνουν με δακρυγόνα και κάποια crossfitόπαιδα διάσπαρτα αρχίζουν κοιλιακούς και έλξεις στα φανάρια…επικρατεί χάος….πατημένα γυαλιά Okley παντού!! Τρέχω για να περισώσω οτι έχει απομείνει από το αναπνευστικό μου σύστημα.

Βρίσκομαι σε κάτι στενά που μυρίζουν πάνω από 1200 χρόνια κατρουλίλα. Προσπαθώ να συνέλθω! Γυρνάω στα δεξιά μου και βλέπω να βγαίνει από ένα σπίτι με κόκκινο φωτάκι ο κύριος με το σκατουλί σακάκι που είχα συναντήσει πριν στο μετρό. Με κοιτάζει για δευτερόλεπτα έχοντας το βλέμμα πιστού που θα λογοδοτήσει μπροστά στον θεό του. Χαμογελώ προσπαθώντας να υποδυθώ τον Ιησού ή τον Μωάμεθ, δε θυμάμαι. Εκείνος ανοίγει το βήμα του και στο επόμενο στενό εμφανίζεται ο 20χρονος πιτσιρικάς απ’ το μετρό με τα ακουστικά ψιθυρίζοντας κάτι στίχους…ο κύριος μπαίνει άρον άρον σ’ ένα ταξί…! Παίρνω ξοπίσω τον πιτσιρικά…ένιωθα μια τρομερή έλξη να ακούσω τους ψιθύρους του…η φωνή του γινόταν όλο και πιο καθαρή όσο τον πλησίαζα…»πήδα έξω πήδα τώρα ή ποτέ κατάλαβέ το το απέραντο γκρίζο απ’ τα θεμέλια κατέστρεψέ το μη το σκέφτεσαι άλλο ο μόνος φόβος είναι ο φόβος κι από δω και πέρα ποτέ πια δε θα είσαι μόνος».

Π.Σ.

Advertisements

Με αφορμή τα γεγονότα στο εθνικό θέατρο για την παράσταση »Η ισορροπία του Νας», εγείρονται πάλι ένα σωρό ερωτήματα, πολιτικού και κοινωνικού χαρακτήρα. Πέρα από τις θεαματικές τοποθετήσεις , δηλώσεις, εικόνες και συσχετισμούς, ύπαρχει ένα θεμελιακό ζήτημα για το κατά πόσο μέσα σε μια τέτοια δομή, όπως είναι το εθνικό θέατρο, μπορεί να υπάρξει ελεύθερη διάδοση ιδεών και έκφρασης. Πόσο μάλλον όταν μια δομή είναι υπό κηδεμονία, με ενσωματωμένα χαρακτηριστικά του κράτους. Πόσο μπορεί να σηκώσει το κεφάλι και να λειτουργήσει ως αυτόνομη και ελευθεριακή δομή; Οι αντιφάσεις γίνονται κάπως διακριτές. Είναι κομμάτι του ψηφιδωτού, του μεγαλυτερου αντιφατικου όρου »δημοκρατία». Το εθνικό θέατρο είναι μέρος όλου αυτού του συστήματος και γεγονότα όπως αυτό που συνέβη με την παράσταση »Η ισορροπία του Νας» αντανακλά την εξουσιαστική δομή του και την δήθεν ελεύθερη και αυτάρκη λειτουργία του. Το ερώτημα είναι πως γίνεται να υπάρξει μια δημιουργική δράση που να εκφράζει την άρνηση των ανθρώπων στην καταπίεση και την καλλιέργια μιας ελεύθερης κοινωνίας με τις ευλογίες ενός αιμοσταγούς κράτους; Αυτό φυσικά το ερώτημα μπορεί να διαχυθεί σ΄όλα τα πεδία όπως είναι η παιδεία, η εργασία ή οποιοσδήποτε κοινωνικός αγώνας.

Αν περιορίσουμε το θέμα στη σχέση κράτους – τέχνη, είναι ιστορικά εμφανές και έχουν επιτευχθεί πολλές έρευνες πως από τη αρχαία ελλάδα εως τον καπιταλιστικό κόσμο του 21ου αιώνα, η εξουσία χρησιμοποιεί την τέχνη ως εργαλείο στα χέρια της και της μεταδίδει τις δομές και το μηχανισμό της. Έχουμε παρατηρήσει κατα καιρούς πως τα εθνικά θέατρα ανά τον κόσμο ανεβάζουν έργα που θίγουν, καυτηριάζουν ζητήματα εξουσίας, εμπορρεύματος, ρατσισμού. Κι εδώ δεν πρόκειται απλώς για μια υποκρισία του κράτους μέσα στον ίδιο του τον εαυτό, εδώ η ίδια η <<τέχνη>> δρομολογείται στο ρόλο του να εξαγνίσει, να εξευγενίσει τον εαυτό του κράτους στα μάτια του κόσμου, οικοιοποιούμενο όρους αντίθετους προς αυτό και ανασυνθέτωντας την φαινομενική ταυτότητά του καλυμμένη με το μανδύα του θεάματος. Το αν ο μηχανισμός του κράτους θα δώσει την συγκατάθεση του σ’ ένα θεατρικό έργο ποικίλει ανάλογα με τη (πολιτική και κοινωνική) σκοποιμότητα της εκάστοτε περιόδου. Περιπτώσεις όπως το κόψιμο της εκπομπής «Αντιδραστήριο» στην ΕΡΤ3, που πρόβαλε το ζήτημα των μεταλλείων στις σκουριές και τη δράση των κινημάτων ενάντια στην εξόρυξη χρυσού, την υπόθεση της δασκάλας (Ε’ δημοτικού) σε δημόσιο σχολείο επειδή μοίρασε σε φωτοτυπίες το τραγούδι του Μάνου Χατζιδάκη »Κεμάλ» δεχόμενη τα πυρά της διευθύντριας και την κατηγορία για »ισλαμική προπαγάνδα», καταμαρτυρούν τον ασφυκτικό και ελεγκτικό μηχανισμό αυτών των δομών.

Από εμάς τους ίδιους εξαρτάται η γέννηση των επιθυμιών μας για ανατροπές, μαθαίνοντας από το παρελθόν και την ακινησία που μας κληρονομείται, τραβώντας το σε μια σπειροειδή μορφή εξέλιξης που οι κινήσεις μας θα μοιάζουν πια ζωντανές. Η συντήρηση αυτών των δομών που μας περιχαρακώνουν θα δημιουργούν πάντα τις αναπόδραστες γραμμές της ανελευθερίας μας.

Π.Σ.